على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3847
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ذوايهء پشم رنگين باشد و به روى مورك اندازند . و پارچه آراسته كه بدان مورك را مىپوشانند . و بالشچه پيش پالان . ورام ( var m ) ا . پ . كمى و نقصان در وزن و در اندازه چيزى . و هر چيز سهل و آسان . ورام ( var m ) و ورامين ( var min ) ا . پ . نام شهرى از توابع رى و نام بلوكى كه اين شهر در آنجا واقع شده ورانبر ( vra - n - bar ) م ف . پ . آن طرف و آنسوى و آن جانب . ورانية ( var niyat ) ا . ع . كون و است . ورايا ( var y ) ا . ع . مخلوقات و آنچه خداى تعالى آفريده است . وراى پست و بلند var ye - ) ( pasto - baland ا . پ . عالم غيب و عالمى كه ديده نمىشود . و رب ( varb ) ا . ع . خانه جانوران وحشى در زيرزمين . و فضاى ما بين دو استخوان دنده . و فرجه ميان انگشت سبابه و شست . و كون . و عضو و اندام . و دهانه سوراخ موش و كژدم . ج : اوراب . و رب ( verb ) ا . ع . ارب و عضو . و زيركى و مكر و بدى . ج : اوراب . و رب ( varab ) م . ع . و رب العرق و غيره يورب و ربا ( از باب سمع ) : تباه و فاسد شد آن رك و جز آن . و و رب السحاب : فروهشته گرديد آن ابر . و رب ( vareb ) ص . ع . سحاب و رب : ابر فروهشته . و عرق و رب : رك تباه و فاسد شده . وربة ( varbat ) ا . ع . است و كون . وربند ( var - band ) ا . پ . سينهبند اسب . ورپوشنه ( var - pucne ) و ورپوشه ( var - puce ) ا . پ . در هر دو واو مجهول - چادر و روپاك و مقنعه زن . ورة ( oarrat ) ا . ع . زن خوار و حقير . و بر سوى ران و ورك . ورت ( vart ) و ( vort ) ص . پ . برهنه و عريان . ورت ( varat ) پ . يعنى ور تو را و اگر تو را . ورتا ( vart ) ا . پ . بلغت زند و پازند : ورد و گل سرخ . ورتاج ( vart j ) ا . پ . كلان و بزرك و آتشپرست . و آفتابپرست . و گل خبازى . و گل آفتابگردان . و نيلوفر . و هر گياهى كه برگهاى آن بهر طرف كه آفتاب گردد مىگردند . و مرغى كه آن را كرك و بلدرچين نيز گويند . ورتافتن ( var - t ftan ) ف ل . م . پ . برتافتن و پيچيدن و لگد زدن و لگد كردن . ورتج ( vartaj ) ا . پ . كرك و بلدرچين و ورديج و ورتاج . وتيج ( vartij ) ا . پ . كرك و بلدرچين . و استان در خانه . ورتسيدن ( var - tasidan ) ف ل . پ . نشستن . ورث ( vars ) ا . ع . هر چيز تر و تازه . ورث ( vers ) م . ع . ورث وراثة و ورثا . ر . وراثة . ورثة ( versat ) ا . ع . بنو الورثة : گروهى از تازيان كه بسوى مادر خود منسوباند . ورثة ( varasat ) ع . ج . وارث . ورثه ( varese ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وارثها و آنان كه ارث مىبرند . ورج ( varj ) ا . پ . جلوخان و پيشگاه خانه . ورج ( varj ) و ( verj ) ا . پ . بزرگى و بزرگوارى و عظمت و شان و شوكت و قدر و لياقت . و قيمت و ارزش و رتبه و درجه و پايه و منصب و شغل . و سخت مقابل سست . و كاوش و بركندگى . ورج ( veraj ) ا . پ . اگر تركى . ورجستگى ( var - jastagi ) ا . پ . برجستگى و برآمدگى . ورجسته ( var - jaste ) ص . پ . برجسته و برآمده . ورچه ( var - ce ) پ . يعنى و اگرچه . ورچيدن ( var - cidan ) ف م پ . برچيدن . ورخ ( varx ) ا . پ . نام گياهى كه در دردهاى چشم به كار برند . ورخ ( varx ) ا . ع . يك نوع درختدن . ورخ ( varax ) م . ع . ورخ العجين يورخ و رخا ( از باب سمع ) : بسيار شد آب آن خمير به نحوى كه شل و نرم گرديد . ورخ ( varex ) ص . ع . مكان ورخ : جاى درهم پيچيده گياه . ورخاستن ( var - x stan ) ف ل . پ . برخاستن و بلند شدن و برآمدن . ورخة ( varexat ) ص . ع . ارض ورخة : زمين درهم پيچيده گياه . ورخج ( varaxj ) و ورخچ ( varaxc ) ص . پ . چركين و زشت و زبون و پليد و كريه منظر و بدگل . ورخچى ( varaxci ) ا . پ . زشتى و زبونى و پليدى .